De confetti in Noord-Amerika lag er nog, na de 1-0 zege van Spanje op Argentinië in de
verlenging van de finale, met die ene treffer van Ferrán Torres. En toch ging het gesprek al
over iets anders. Dat is eigenlijk altijd zo bij een WK: nog voor het stof is neergedaald, wordt
er alweer vooruitgekeken. Deze keer is die sprong ongewoon groot. Het WK 2030 wordt
namelijk niet zomaar de volgende editie, maar de honderdjarige jubileumversie van het
toernooi, en de opzet is er eentje die er nog niet eerder is geweest: drie continenten, zes
landen. Het allereerste WK werd in 1930 gespeeld, in Uruguay. Daar sluit de cirkel zich in
2030 weer.
Drie hoofdorganisatoren
De hoofdrol is voor Spanje, Portugal en Marokko. Hun gezamenlijke bid werd in oktober
2023 ingediend, en op 11 december 2024 kwam het officiële akkoord van de FIFA. Voor
Portugal en Marokko is dit de allereerste keer dat ze een WK organiseren. Spanje deed dat
al eerder, in 1982. En Spanje is bij de bookmakers als regerend wereldkampioen een van de
de grote favorieten bij de mensen die online wedden.
Drie landen, drie voetbalculturen, en elk met een eigen setje bekende stadions. In Spanje
spelen wedstrijden zich onder meer af in het Camp Nou in Barcelona en het Santiago
Bernabéu in Madrid — beide stadions met een geschiedenis die verder teruggaat dan de
meeste supporters zich kunnen herinneren. Marokko zet het gloednieuwe Hassan II-stadion
in Casablanca in, een van de grootste arena’s van het hele toernooi. Portugal leunt op
stadions die al klaarstonden voor het EK van 2004.
Bijzonder aan deze editie is ook gewoon de kaart: Marokko en het Iberisch Schiereiland
liggen nauwelijks een zeestraat uit elkaar. Voor het eerst werken een Europees en een
Afrikaans land samen om een WK neer te zetten, en dat brengt de nodige klussen met zich
mee — gerenoveerde stadions, uitgebreide treinen en wegen tussen de speelsteden, dat
soort werk.
De terugkeer naar Zuid-Amerika
Het opvallendste onderdeel van dit toernooi speelt zich niet af in Europa, en ook niet in
Afrika. Als eerbetoon aan honderd jaar WK krijgen Uruguay, Argentinië en Paraguay ieder
een openingswedstrijd toegewezen, gepland in het weekend van 8 en 9 juni 2030.
Dat Uruguay de allereerste wedstrijd mag spelen, is geen willekeurige keuze. In het Estadio
Centenario in Montevideo won het land in 1930 de eerste WK-finale ooit, met 4-2 van
Argentinië. Tegen 2030 wordt dat stadion gemoderniseerd. Ook Buenos Aires (Estadio
Monumental) en Asunción (Estadio Osvaldo Domínguez Dibb) zijn dat weekend gastheer.
Wel meteen een kanttekening: dit betekent niet dat een groot stuk van het toernooi in Zuid-
Amerika wordt gespeeld. Na dat openingsweekend ligt alles stil tot 13 juni, waarna het WK
verdergaat in de drie hoofdorganiserende landen. Waar precies de gewone
openingsceremonie plaatsvindt, en welk stadion de finale krijgt, ligt nog niet vast.
Een WK op drie continenten
Zes landen, drie continenten — dat betekent voor spelers en staf duizenden kilometers
reizen tussen het openingsweekend en de rest van het toernooi, met tijdsverschillen en
aanpassingstijd erbovenop. Voor de meeste deelnemende landen verandert er weinig, die
spelen gewoon in Europa of Marokko. Maar voor de zes gastlanden, automatisch geplaatst,
ligt dat anders.
Ook het klimaat werkt niet mee: in Zuid-Amerika is het in juni winter, terwijl Spanje, Portugal
en Marokko dan juist richting de zomerhitte gaan. Herstel tussen wedstrijden, reisschema’s
voor supporters, media-accreditaties over zes landen verspreid — het is een logistieke
puzzel die de FIFA en de betrokken bonden de komende jaren moeten oplossen.
Duurzaamheid van al die vliegbewegingen en beveiliging over zoveel grenzen heen horen
daar wat mij betreft ook gewoon bij.
Verschillende voetbalculturen
Drie gastlanden, drie totaal verschillende voetbaltradities. Spanje en Portugal staan voor de
Europese clubcompetities zoals we die kennen, met spelers die wekelijks in de meest
bekeken competities ter wereld spelen. Marokko vertegenwoordigt iets anders: het
Afrikaanse voetbal, dat de laatste jaren flink aan status heeft gewonnen sinds de nationale
ploeg in 2022 als eerste Afrikaans land ooit een WK-halve finale haalde. En dan is er Zuid-
Amerika nog, met Uruguay, Argentinië en Paraguay — de geboortegrond van het toernooi
zelf.
Die drie werelden kwamen nog nooit eerder samen in één editie. Het zou het WK 2030
zomaar een heel ander gevoel kunnen geven dan de toernooien die eraan voorafgingen.
Lessen uit het WK 2026
Canada, Mexico en de Verenigde Staten gaven met het WK 2026 al een voorproefje van
hoe een toernooi over meerdere landen werkt, en de organisatoren van 2030 kijken daar
ongetwijfeld naar terug. Grote afstanden tussen speelsteden, verschillende tijdzones,
supporters die tussen landen heen en weer moeten — allemaal zaken die zorgvuldige
planning vergden.
De volgende stap richting 2030
De komende jaren wordt duidelijk hoe het jubileum-WK er precies uit komt te zien: de
kwalificatie moet nog beginnen, speelsteden en stadions worden definitief vastgesteld, en op
termijn volgen het speelschema en de kaartverkoop. De officiële FIFA-pagina over het WK
2030 houdt die ontwikkelingen bij. Wat al wel vaststaat: dit wordt tegelijk een herdenking van
honderd jaar wereldvoetbal, en een organisatorisch experiment op een schaal die het
toernooi niet eerder heeft gekend.
